Davranış problemi / Korku
Yanlış Yöntemler Sorunu Çözmez, Kalıcı Hale Getirir
Baskı ve korkuya dayalı eğitim yöntemlerinin neden davranış problemlerini çözmek yerine büyüttüğünü ve doğru yaklaşımın neye benzediğini anlatıyorum.
Son zamanlarda “eğitmen” adı altında, köpekleri baskı ve korkuyla daha büyük sorunlara sürükleyen uygulamalara sahada sıkça denk geliyorum. Bu beni her seferinde rahatsız ediyor, çünkü bedelini ödeyen her zaman köpek oluyor.
Tepkiyi bastırmak, tepkiyi çözmek değildir
Bir köpek yoğun baskı altında tepki vermeyi bırakabilir. Dışarıdan bakıldığında sakinleşmiş gibi görünür. Sahibi rahatlar, “sorun çözüldü” diye düşünür.
Ama tepki göstermemesi, korkunun geçtiği anlamına gelmez. Köpek çoğu zaman sadece kaçamayacağını veya tepkisinin hiçbir şeyi değiştirmediğini öğrenmiştir. Sorun ortadan kalkmamış, görünmez hâle gelmiştir. Ve görünmez hâle gelen sorunlar, genelde daha beklenmedik bir anda, daha sert şekilde geri döner.
Zamanlama olmadan uygulanan ceza işe yaramaz
Baskı temelli yöntemlerin bir diğer sorunu da zamanlamadır. Köpek neyin karşılığında ceza aldığını anlamadığında, öğrendiği şey davranışın yanlış olduğu değil, sizinle birlikteyken güvende olmadığı oluyor.
Bu, köpekle aranızdaki iletişimi güçlendirmek yerine zedeliyor. Bir süre sonra köpek sizi dinlemeyi değil, sizden çekinmeyi öğreniyor. İkisi birbirine çok benzer görünse de sonuçları tamamen farklı.
Doğru yaklaşım daha yavaş ama daha kalıcı
Korku veya tepkisellik gibi bir davranış problemiyle çalışırken benim önceliğim, davranışı bir anda durdurmak değil, nedenini anlamaktır. Köpeğin beden dilini, geçmişini ve neyin tetikleyici olduğunu okumadan bir plan kuramam.
Bu süreç bazen bir baskı yönteminden daha yavaş ilerliyormuş gibi görünebilir. Ama sonuç kalıcı oluyor, çünkü köpek bir şeyi yapmamayı değil, farklı bir şekilde davranmayı öğreniyor.
Deneyimli bir yaklaşım neden şart
Davranış problemleri bir kader değildir ama bilinçsiz müdahalelerle daha da büyüyebilir. Bu yüzden korku, tepkisellik veya güven problemleri söz konusu olduğunda doğru yöntem kadar, o yöntemi doğru zamanda ve doğru dozda uygulayabilecek bir tecrübe de gerekiyor.
Köpeğinizin bir davranışı bir anda “kesmesini” değil, o davranışı neden gösterdiğini anlamasını ve farklı bir yol bulmasını hedefleyin. Bu daha uzun bir yol gibi görünse de, geri dönmeyen tek yol bu.