Motivasyon / İletişim
Mama Varken Dinleyen Köpek, Mama Olmayınca Neden Dinlemiyor?
Her köpeğin aynı şeyle motive olmadığını ve ödülün tek başına iletişim kurmaya yetmediğini anlatıyorum.
“Elimde mama varsa her şeyi yapıyor. Mama olmadığını anlayınca yüzüme bile bakmıyor.”
Bu durum birçok köpek sahibinin yaşadığı bir problem. Buradaki sorun ödül maması kullanmak değildir. Mama eğitimde oldukça değerli bir araçtır. Sorun, köpeğin davranışı sizinle iletişim kurmak için değil, sadece elinizdeki mamaya ulaşmak için yapmasıdır.
Köpek hareketi öğrenmiş olabilir ama iletişim henüz tam olarak kurulmamıştır.
Her köpeğin motivasyonu aynı değildir
Bazı köpekler mama için büyük bir istekle çalışır. Bazıları top veya çekiştirme oyuncağını daha değerli bulur. Bazıları ise sahibinin ilgisi ve birlikte yaptığı hareketten motive olur.
Bu nedenle eğitimde ilk işlerden biri köpeği tanımaktır.
Köpeğiniz ne zaman daha istekli oluyor? Oyunda mı, yürüyüşte mi, mama öncesinde mi? Çabuk sıkılıyor mu? Hareketli çalışmalarda mı daha iyi odaklanıyor?
Her köpeği aynı yöntemle çalıştırmaya kalktığımızda sonuç alamadığımız köpeğe “inatçı” demeye başlarız. Oysa bazen yanlış motivasyonu kullanıyoruzdur.
Mama köpeğin gözüne sokulmamalı
Köpeğin burnunun önünde mamayı gösterip hareket yaptırmak başlangıçta işe yarayabilir. Ancak bu yöntem sürekli devam ederse köpek önce elinize bakmayı öğrenir.
Mama görünmüyorsa çalışma da başlamaz.
Ödülün amacı köpeğe rüşvet vermek değil, doğru davranışın sonucunu anlamasını sağlamaktır. Önce davranış gelir, ardından ödül gelir. Köpek bu bağlantıyı kurduğunda mamayı elinizde göstermeden de çalışmaya başlar.
Zamanla her doğru davranışın ardından mama vermek yerine farklı ödüller kullanılır. Bazen oyun, bazen serbest bırakma, bazen sevgi ve bazen de yürüyüşe devam etmek ödül olabilir.
Ödülü tamamen bırakmak da hata olabilir
“Artık öğrendi, bir daha ödül vermem” düşüncesi de doğru değildir.
Biz de yaptığımız her işin karşılığında her zaman para beklemeyiz ama çabamızın hiçbir şekilde karşılık bulmadığı bir ortamda motivasyonumuzu kaybedebiliriz. Köpekler için de durum benzerdir.
Ödülün sıklığı azalabilir fakat doğru davranış zaman zaman güçlendirilmelidir. Özellikle zor bir ortamda köpeğiniz büyük bir dikkat dağıtıcıya rağmen sizi tercih ettiyse bunun karşılığını alması gerekir.
Asıl hedef iletişim
Her an cebimizde mama veya elimizde oyuncak olmayabilir. Bu nedenle eğitimde asıl hedef, köpeğin sadece ödülü değil sizi takip etmesidir.
Sesiniz, beden diliniz ve yönlendirmeniz köpek için anlamlı hâle gelmelidir. Bu da birlikte geçirilen doğru zaman ve tutarlı çalışma ile oluşur.
Mama eğitimin düşmanı değildir. Doğru kullanıldığında öğrenmeyi hızlandırır. Fakat bütün iletişim mamaya bağlı kaldığında, ödül ortadan kalkınca davranış da ortadan kalkar.
Köpeğiniz mama olmadan sizi dinlemiyorsa daha fazla mama göstermek yerine, ödülün kullanım şeklini ve aranızdaki iletişimi yeniden değerlendirmek gerekir.